Geen datagedreven overheid zonder Data Governance

Auteur: David van Ommen, expert op het gebied van Data Governance bij SDG Group Netherlands (an ALTEN company)

Vanuit de visie van SDG op een succesvolle dataoplossing is het belang van goede Data Governance moeilijk te overschatten. Als dit ontbreekt, blijft de verwachte waarde van de oplossing vaak ook uit. De reden is simpel: technologie alleen creëert geen datagedreven organisatie. Daarvoor zijn structurele, organisatorische veranderingen nodig, oftewel: Data Governance.

Juist binnen de overheid is dit thema van cruciaal belang, mede door de zwaarwegende wettelijke taken van overheidsorganisaties. Data wordt gebruikt, verwerkt en verspreid binnen wettelijke kaders. Zaken als bewaarperiode, doelbinding en gevoeligheid zijn in die context geen vrijblijvende termen.

SDG Group ziet dat overheidsorganisaties zich in verschillende stadia van volwassenheid bevinden op het gebied van Data Governance. In de praktijk is de data zélf zelden het probleem; die is er meestal al in overvloed. De ware uitdaging zit in de organisatie eromheen. Hoe zorgt u dat data echt betrouwbaar is en op het juiste moment kan worden ingezet? Dát is Data Governance: het creëert vertrouwen in data en uitkomsten en zorgt daarmee voor minder discussie, minder handmatige correcties en een betere besluitvorming.

De SDG aanpak: Het groeipad naar datavolwassenheid

SDG Group helpt organisaties volwassener te worden op het gebied van Data Governance d.m.v. een pragmatische aanpak die aansluit op de praktijk:

Data Governance in de praktijk

Wat betekent dit concreet? Hieronder schetsen we twee voorbeelden van overheidsorganisaties met verschillende volwassenheidsniveaus:

Organisatie 1: Bouwen aan het fundament

• Inzicht in de huidige situatie:
  Een overheidsorganisatie is bezig met de implementatie van een dataplatform, maar Data Governance staat nog in de kinderschoenen.

• Bepalen van prioriteiten:
  Een analyse laat zien dat bij deze organisatie data nog verspreid is over teams, dat rollen zoals data eigenaar of steward ontbreken en metadata en lineage wordt nauwelijks vastgelegd.

• Inrichten Data Governance:
  SDG kiest voor een geleidelijke, praktische opbouw per domein in plaats van een top-down implementatie. Er wordt bijvoorbeeld begonnen met het vastleggen van data eigenaarschap binnen een domein. Dat is niet alleen een titel, maar komt ook met verantwoordelijkheden, zoals het formaliseren van afspraken, bijvoorbeeld een Gegevens Levering Overeenkomst (GLO) en het centraal borgen van deze afspraken. Zo is het advies bijvoorbeeld om een centrale tool voor metadata te implementeren.
  
  Vervolgens moet dit onderdeel worden van de processen binnen het domein zodat,  bijvoorbeeld, wijzigingen automatisch door komen in de centrale tool. Ook hier ligt een taak voor de Data Eigenaar, die binnen het domein verantwoordelijk voor dit proces is.
  
  Deze aanpak op domeinniveau vormt daarna de ideale blauwdruk om standaarden te definiëren en vloeiend uit te rollen naar andere domeinen.
  

Organisatie 2: Toekomstbestendig optimaliseren

• Inzicht in de huidige situatie: 
  Dit betreft een overheidsorganisatie met een wettelijke taak rondom dataregistratie, -opslag en -verspreiding. Dit is een organisatie waar Data Governance ingebed is en waar duidelijke rollen en verantwoordelijkheden benoemd zijn. Ook is (Meta)Data Management en Data Governance geïntegreerd als onderdeel van het ontwikkelproces.

• Bepalen van prioriteiten:
  Maar ook voor deze organisatie ziet SDG pijnpunten en dus prioriteiten om aan te pakken. Zo heeft de organisatie moeite met het integreren van nieuwe (data) oplossingen in huidige Data Governance landschap en zijn er zorgen in hoeverre de huidige Data Governance toekomstbestendig is in het licht van bijvoorbeeld AI en discussies qua Cloud gebruik en soevereiniteit.

• Verbeteren van Data Management:
  Omdat Data Governance al grotendeels staat ligt hier de focus op het verbeteren van Data Management gerelateerd aan de genoemde prioriteiten. Zo stoelt AI bijvoorbeeld grotendeels op metadata, die nodig is om beslissingen te maken op basis van data. Hiervoor moet (Meta)Data Management oplossing klaar gestoomd worden.
  
  

  Denk aan:
  o    Meer functionele metadata. 
  o    Meer context afhankelijk metadata
  o    Metadata passend binnen bijv. Data Mesh en Domain Driven Design. Domein specifiek én organisatie breed bruikbare Meta data
  
  De discussies qua soevereiniteit, verplaatsbaarheid en Cloud gebruik is wat SDG betreft ook iets waarin Data Management ondersteunt. Leg vast waar je data ontstaat, waar het staat en waar het gebruikt/verwerkt mag worden, zodat deze discussies geslecht worden.

• Borgen en door ontwikkelen:
  Hoe integreer je nieuwe oplossingen in de bestaande Data Governance? Maak het een  vereiste bij nieuwe implementaties.  SDG helpt de organisatie dit beleidsmatig vast te leggen. 
  

   

Klaar voor de volgende stap? Ontmoet ons op Overheid360!

Bent u benieuwd hoe volwassen uw organisatie is op het gebied van Data Governance en waar uw grootste groeikansen liggen? Wij gaan graag met u in gesprek over een pragmatische aanpak voor uw specifieke datavraagstukken.

Bezoek de stand van SDG Group Nederland op 17 juni tijdens het Overheid360 evenement en ontdek hoe we samen uw data-fundament kunnen versterken.

Daarnaast geeft een van onze consultants, Steven Bokslag, een spreeksessie:

''Van data naar daadkracht: Geodata in de publieke sector'' van 13:10-13:40 in zaal Spark.

Over de auteur

David van Ommen is een Data & AI consultant bij SDG Group (an ALTEN company). David is al meerdere jaren werkzaam als consultant op het gebied van Data Governance bij onder andere de Provincie Utrecht & de RDW.

 Connect met David op LinkedIn.